कार्य विभाग (Operation Department)

परिचय

देशमा शान्ति तथा अमन चयन कायम राख्न प्रहरी प्रधान कार्यालयले आफु मातहत रहने गरि मिति २०४५ जेष्ठ २६ मा कार्य बिभागको स्थापना गरेको हो । प्रहरी प्रधान कार्यालय अन्तरगतका ५ वटा बिभाग मध्येको एक यो बिभागको मुख्य जिम्मेवारी प्रभावकारी रुपमा प्रहरी र उपलव्ध श्रोत साधनको परिचालन गर्नु हो । हाल समाजमा घटिरहेका अपराधिक कृयाकलाप रोक्ने, जनतालाई शान्ति सुरक्षाको प्रत्याभुति दिने, राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय बिशिष्ट व्यक्तिहरुको सुरक्षा गर्ने तथा चुलिदै गएको ट्राफिक समस्या समधान गर्न यो बिभाग तल्लीन रहेको छ । यसको अलवा बिभागले आफु मातहतका कार्यालयहरुलाई प्रहरी परिचान संवन्धी निर्देशन, नियन्त्रण, सुपरिवेक्षण गरेर प्रभावकारी रुपमा अनगमन गर्ने गर्दछ । देशमा व्याप्त सशस्त्र, निशस्त्र वा राजनितिक समुहहरुको बारेमा सुचना संकलन गरि त्यसको प्रभावकारी मूल्याङ्कन गरेर भविश्यमा हुन सक्ने खतराको समेत यसले पूर्वानुमान गरि प्रहरी परिचालन गर्ने कार्य गर्दछ ।

कार्य निति
देशभर कानुनि राज्य कायम गर्न :
* प्रहरी र उपलव्ध साधनको अधिक्तम उपयोग गर्ने
* मानवअधिकारको संरक्षण गर्ने
* तालिम समन्वय र सामाग्रीको मद्दतले क्षमता अभिवृद्धी गर्ने ।

कार्यहरु
* गृह मन्त्रालय तथा प्रहरी महानिरीक्षकबाट प्राप्त निती निर्देशनहरु कार्यान्वयन गर्ने ।
* अपराध रोक्न र शान्ति तथा अमन चयन कायम राख्न प्रहरी परिचालन गर्ने ।
* दिगो शान्ति तथा सुरक्षा प्रदान गर्न व्यापक रुपमा प्रहरी तथा उपलव्ध श्रोत साधन परिचान गर्ने ।
* राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय विशिष्ट व्यक्तिको सुरक्षाको व्यवस्था गर्ने ।
* देश भर ट्राफिक व्यवस्थालाई प्रभावकारी बनाउने ।
* परिचालित प्रहरी इकाईहरुलाई हातहतियार तथा उपकरणहरु उपलव्ध गराउने ।
* अन्य सरकारी निकायसंग सुरक्षाको समन्वयालाई अभिवृद्धि गर्ने ।
* दैवि प्रकोप तथा उद्धार कार्यमा प्रहरी परिचान गर्ने ।
* बिभाग मातहतका निर्देशनालय बिभाग कार्यालयहरुलाई निर्देशन सुपरिवेक्षण अनुगमन तथा कामको मूल्याङ्गकन गर्ने ।
* देशबाट आतंककारी क्रियाकलाप संचालन गर्ने समुहहरुको खवर संकलन बिश्लेषण अभिलेख तथा सुचना प्रवाह
गर्ने ।
* बिशेष प्रहरीको गठन गरी आवश्यक्ता परेको बखत प्रहरी परिचान गर्ने ।
* मातहत प्रहरी इकाईहरुलाई आवश्यक्ता परको बेला थप मद्दत उपलव्ध गराउने ।

सुरक्षा सेवा निर्देशनालय
परिचय
प्रहरी प्रधान कार्यालय, नक्सालमा कार्य विभाग अर्न्तर्गत रहेको सुरक्षा सेवा निर्देशनालय एक मुख्य निर्देशनालय हो । यस निर्देशनालयले विशेष गरी स्वदेशी तथा विदेशी विशिष्ट तथा अति विशिष्ट व्यक्तिको सुरक्षा व्यवस्था मिलाउने तथा राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरको सम्मेलन, गोष्ठी तथा महोत्सवको सुरक्षा, विशिष्ट व्यक्तिको लागि व्यक्तिगत सुरक्षा अधिकृत खर्टाई सो वारे खवर संकलन गरी विश्लेषणको आधारमा सुरक्षा व्यवस्था पूनर्मूल्याङ्कन गर्न सिफारिश गर्ने समेत काम गर्दछ ।

सम्माननीय राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति प्रधान मन्त्रीज्यूको औपचारीक तथा अनौपचारिक कार्यक्रम एवं राष्ट्रप्रमूखको नेपाल भ्रमणको अवसरमा सुरक्षा प्रदान गर्ने उद्देश्यले २०५४ सालमा प्र.प्र.का. अपराध अनुसन्धान विभाग अर्न्तगत रहेको सुरक्षा शाखा, सामान्य सुरक्षा उप-शाखा र विशिष्ठ व्यक्तिको सुरक्षा शाखाको ५३ जनाको दरवन्दीबाट सुरक्षा महाशाखा हुँदै सुरक्षा सेवा निर्देशनालय कार्य विभाग अर्न्तर्गत राखी विशेष सुरक्षा सम्वन्धी काम काज गर्दै आइरहेको ।
मिति २०६१।०१।१७ गतेको तत्कालीन श्री ५ को सरकार -मन्त्री परिषद) को निर्णयले पुनः प्रउ-१, प्रनाउ-५, प्रनि-१२ समेत ७० जनाको दरबन्दी थप भई २४९ जनाको दरबन्दी भएकोमा मिति २०६६/०७/०४ गते प्र.ना.म.नि. को दरवन्दी कायम भई हाल सुरक्षा सेवा निर्देशनालय कायम भई कार्य सम्पादन हुँदै आएको ।

काम कर्तव्यहरुः-

स्वदेशी र बिदेशी अतिविशिष्ट र विशिष्ट व्यक्तिहरुको भ्रमणको समयमा सुरक्षा व्यबस्था मिलाउने ।
विशिष्ट व्यक्तिहरुको लागि सुरक्षा व्यबस्था मिलाउन ।

कार्यालयले सम्पादन गर्दै गरेका कामहरुः-

नेपालका सम्माननीय राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति तथा प्रधानमन्त्रीज्यूको औपचारिक तथा अनौपचारिक कार्यक्रम, निवासस्थान तथा कार्यालयको सुरक्षा एवं विदेशी राष्ट्राध्यक्ष, सरकार प्रमुख, मन्त्री, महामहिम राजदूत तथा अन्य पदाधिकारीहरु नेपाल भ्रमणमा पाल्नु हुंदा सम्वन्धित निकायहरुसंग प्रत्यक्ष सम्पर्क तथा समन्वय राखी विमानस्थल, सवारी मार्ग, निवासस्थान र समारोहस्थलको सुरक्षा व्यवस्थाका साथै राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरका विशिष्ट व्यक्तिहरुका लागि व्यक्तिगत सुरक्षा अधिकृत (एकाई) माग भएमा खतराको मूल्यांकन गरी व्यक्तिगत सुरक्षा व्यवस्था मिलाउने ।
राष्ट्रिय एवं अन्तराष्ट्रिय स्तरका सभा, सम्मेलन, गोष्ठी, प्रदर्शनी, महोत्सव आदिमा खतराको मूल्यांकन गरी सुरक्षा व्यवस्था मिलाउने ।
संविधान सभाको अधिवेशनको लागि प्रहरी कर्मचारी -मर्यादापालक) खर्टाई आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था मिलाउने ।
विशिष्ट व्यक्तिहरु निजी तथा सरकारीको कामको सिलसिलामा राजधानी वाहिर हुने कार्यक्रममा सम्वन्धित जि.प्र.का.हरुसंग समन्वय गरी सुदृढ सुरक्षा व्यवस्था मिलाउने ।
विशिष्ट व्यक्तिहरुको सुरक्षार्थ खटिएका प्रहरी कर्मचारीहरुलाई सुरक्षा सम्वन्धी अनुशिक्षण कार्यक्रम ६/६ महिनामा फायरिङ्ग समेत गराउनुका साथै स्वदेशी तथा विदेशी सुरक्षा विशेषज्ञहरुबाट प्रशिक्षण प्रदान गरिदै आएको ।