प्रहरी कन्ट्रोल : १००, टोल फ्री नं.: १६६००१४१५१६
नेपा
EN

भिड नियन्त्रणलाई थप व्यवस्थित गर्दै नेपाल प्रहरी, नौ महिनामा १ लाख १३ हजार ३८३ जनशक्ति परिचालन

२०८१-०१-१२

  • A
  • A-
  • A+
Share

काठमाडौं, असन्तुष्टी वा सरकारको विरोध लगायत विभिन्न कारणबाट बेलाबखत संगठित वा असंगठित रूपमा भिड वा हुलदंगा हुने गरेका छन् । विभिन्न किसिमका हुलदंगा, बन्द हड्ताल, तालाबन्दी, आगजनी, तोडफोड, अवरोध, धर्ना, चक्काजाम, घेराउ लगायतका उग्र गतिविधि समाजका लागि संवेदनशील क्रियाकलापहरू हुन् ।

भीडलाई व्यवस्थापन गर्न प्रहरीको प्रमुख भूमिका रहन्छ । विभिन्न समयमा हुने यस्ता गतिविधि नियन्त्रण गर्न नेपाल प्रहरी संयमता पूर्वक नीति, नियमको परिधिभित्र रहेर सक्रिय रूपमा काम गरी शान्ति सुरक्षा कायम गर्दै आइरहेको छ । यस्ता गतिविधि नियन्त्रण गर्न नेपाल प्रहरीले बल प्रयोगको सिद्धान्तलाई आत्मसाथ गर्दै आइरहेको छ । 

भिड नियन्त्रणको क्रममा नेपाल प्रहरीले कम भन्दा कम क्षति होस् भनि विभिन्न रणनीति र उपकरणहरूको प्रयोग गर्ने  गर्दछ । यसबारे नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायव महानिरीक्षक भिम प्रसाद ढकाल भन्नुहुन्छ, “भिड नियन्त्रणको क्रममा घाइते हुनु, क्षति हुनु दुखद कुरा हो । त्यसलाई कम गर्न वा क्षति हुन नदिन नेपाल प्रहरीले भिड नियन्त्रण सम्बन्धि तालिमहरू नियमित रुपमा गराउने गर्दछ । व्यक्तिको मानव अधिकारको सम्मानका साथै स्थानीय र अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको पालना गर्दै भिडलाई व्यवस्थित गर्ने गरिएको छ । प्रहरी कर्मचारीहरूलाई व्यापक प्रशिक्षण र निरन्तर अभ्यासको व्यवस्था गरिएको छ । साधन स्रोतको उचित व्यवस्थापनमा ध्यान दिइएको छ ।” चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि चैत मसान्तसम्मको नौ महिनाको अवधिमा नेपाल प्रहरीले १ हजार २९ जनालाई भिड नियन्त्रण सम्बन्धी तालिम प्रदान गरेको छ । 

उक्त नौ महिनाको अवधिमा देशभर ३ हजार ८२९ वटा विरोध तथा बन्दका कार्यक्रम भएका छन् । तीमध्ये २ हजार १९१ वटा विरोध र्‍याली, ९७२ वटा धर्ना, ३२२ वटा तालाबन्दी, १२४ पटक बाटो अवरोध, ५१ पटक अनसन, ४६ वटा सवारी साधन तोडफोड, २६ वटा सवारी साधन आगजनी, २० पटक हड्ताल, १४ पटक चक्काजाम र ६३ पटक बन्दका कार्यक्रम गरिएका थिए । भिड नियन्त्रणको क्रममा सो अवधिमा ३ जना प्रदर्शनकारीको दुखद मृत्यु भएको थियो । सो क्रममा प्रदर्शनकारीतर्फ १८५ जना र सुरक्षाकर्मीतर्फ २९१ जना घाइते भएका थिए । स्थितिलाई सामान्य बनाउन १ हजार ३० जनालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको   थियो । ती कार्यक्रममा हुन सक्ने हुलदंगा र भिड नियन्त्रण गर्न जम्मा १ लाख १३ हजार ३८३ प्रहरी जनशक्ति परिचालन गरिएको थियो । जसमध्ये काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालय मातहत ४५ हजार ४३३ जना, कोशी प्रदेश अन्तर्गत २२ हजार जना, मधेश प्रदेश अन्तर्गत १४ हजार ८६३ जना, बागमती प्रदेश अन्तर्गत ४ हजार २७६ जना, गण्डकी प्रदेश अन्तर्गत २ हजार ६४४ जना, लुम्बिनी प्रदेश अन्तर्गत ९ हजार ५४१ जना, कर्णाली प्रदेश अन्तर्गत २ हजार ३४६ जना र सुदूरपश्चिम प्रदेश अन्तर्गत ३ हजार १९८ जना रहेका थिए ।  

स्थानीय प्रशासन ऐन, २०२८ अनुसार प्रमुख जिल्ला अधिकारीको प्रत्यक्ष निर्देशनमा प्रहरीले लाठी चार्ज, अश्रुग्याँस, फोहरा र हवाई फायर समेत आवश्यकता र परिस्थित अनुसार बल प्रयोग गरी शान्ति कायम गर्ने/गराउने व्यवस्था रहेको छ । भिड नियन्त्रणको सिद्धान्तले बल प्रयोग गर्दा संयम अपनाएर सकेसम्म कम क्षतिमा नियन्त्रण गर्ने व्यवस्था गरेको छ । कानूनमा व्यवस्था भए बमोजिमका गैह्र घातक उपकरणको प्रयोग गरी नेपाल प्रहरीले काम गर्दै आएको छ । लाउड स्पिकरबाट सूचित गर्ने, मौखिक चेतावनी दिने, सम्झाउने पहिलो चरणमा पर्दछ । पानीको फोहोरा, लाठी, अश्रुग्याँस प्रयोग गरी भिडलाई एकत्रित हुन नदिन र दंगाग्रस्त क्षेत्रबाट हटाउने पहल गर्ने  गर्दछ । तोडफोड, आगजनी, नागरिक असुरक्षा र सुरक्षामा खटिएका कर्मचारीको ज्यानलाई असुरक्षित हुन पुग्ने जस्तो चरम परिस्थिति आएमा हवाई फायर गरेर पनि स्थितिलाई नियन्त्रणमा लिई भीडलाई व्यवस्थापन गर्ने प्रावधान रहेको छ ।  

भिड नियन्त्रणलाई थप व्यवस्थित बनाउन नेपाल प्रहरी सक्रिय छ । जन धन तथा भौतिक क्षतिको न्यूनीकरण गर्न समेत नेपाल प्रहरी उत्तिकै क्रियाशील छ । चुनौति धैरै छन् । तर तिनको नेपाल प्रहरीले उचित तरिकाले सामाना गर्दै आइरहेको छ । प्रहरी नायव महानिरीक्षक भिम प्रसाद ढकाल भन्नुहुन्छ, “भिड नियन्त्रणलाई अझ व्यवस्थित बनाउन र जस्तो सुकै परिस्थितिलाई नियन्त्रण गर्न न्यूनतम बल प्रयोग, संयमता, स्पष्ट आदेश दिने गरिएको छ । भिड नियन्त्रणमा खटिनुको उद्देश्य, अपनाउनुपर्ने सुरक्षाका मापदण्ड, भिडको प्रकार, भिडसँग गरिने व्यवहार, असवावको प्रयोग लगायतका विषयमा सुरक्षामा खटिने टोलीलाई विस्तृत बिफ्रिङ गर्ने गरिएको छ । भिड नियन्त्रणको क्रममा सुरक्षाकर्मीहरूबाट भएका कमि कमजोरीको समीक्षा गर्ने गरिएको छ । जसबाट आगामी दिनमा त्यस्ता कमि कमजोरी नदोहरिने र भिड नियन्त्रण लगायतका काममा चुस्तता आउने गरेको छ ।” 



सम्बन्धित समाचार
लागूऔषध दुर्व्यसन तथा बालविवाह सम्बन्धी सचेतामूलक कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-२५

प्युठान, लागूऔषध दुर्व्यसन तथा बाल विबाह न्युनिकरण सम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रम प्युठान नगरपालिका-१ खैरास्थित भुनेश्वरी माविमा शुक्रबार सम्पन्न भएको छ । प्युठान नगरपालिकाको आयोजना तथा जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्यूठानको समन्वयमा उक्त सचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो । भुनेश्वरी माविका प्रधानाध्यापक मुक्ति प्रसाद पोख्रेलको अध्यक्षता रहेको उक्त कार्यक्रममा जिल्ला प्रहरी कायालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्वर थापाले समाजमा घट्ने विभिन्न घटनाहरुको बारेमा सचेत गराउदै लागूऔषध, साईबर क्राईम, बालविवाह, सडक सुरक्षा लगायतको विषयमा प्रस्तुतिकरण गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा प्युठान नगरपालिकाका महिला विकास निरीक्षक मञ्जु धिताल, नगरपालिकाका कर्मचारी, शिक्षक, तथा विद्यार्थीहरू लगायतको उपस्थिति रहेको थियो । 

अभिमुखीकरण कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-१३

प्युठान, जिल्ला प्रशासन कार्यालय प्युठानको समन्वय, जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानको सहकार्य एवम् सरूमारानी गाउँपालिकाको आयोजनामा "लागूऔषध दुर्व्यसन, अपराध, सामाजिक विकृति र विसंगतिका विरुद्ध अभिमूखीकरण कार्यक्रम" शनिबार सम्पन्न भएको छ । लागूऔषध नियन्त्रण कार्ययोजना, २०८१ बमोजिम आयोजित उक्त कार्यक्रम सरूमारानी गाउँपालिका-१ स्थित सरस्वती माध्यामिक विद्यालय र सोही गाउँपालिका-२ स्थित खङ्गेश्‍वरी माध्यामिक विद्यालयमा छुट्टाछुट्टै सम्पन्न भएको हो ।  प्युठान जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायण प्रसाद अर्यालको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न दुवै कार्यक्रममा नार्कोनन नेपाल लुम्बिनी प्रदेशका संयोजक बसन्त पुन र कर्ण सकारात्मक कोष दाङका संयोजक सुन्दर गौतमले सम्बन्धित विषय विज्ञको रूपमा सचेतनामूलक प्रस्तुतीकरण गर्नुभएको थियो । दुवै कार्यक्रममा सरूमारानी गाउँपालिकाका पदाधिकारीहरू, जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्‍वर थापा, नागरिक समाज, शिक्षक, विद्यार्थी लगायतको उपस्थिति रहेको थियो । 

घरेलु हिंसा, बालविवाह, बहुविवाह सम्बन्धी सचेतिकरण कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-१०

प्युठान, सरूमारानी गाउँपालिका-६ बुढिचौरस्थित श्रमरानी माध्यामिक विद्यालयमा घरेलु हिंसा, बालविवाह, बहुविवाह सम्बन्धी सचेतिकरण कार्यक्रम, २०८१ बुधबार सम्पन्न भएको छ ।जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठान तथा सरूमारानी गाउँपालिका ६ नम्बर वडा कार्यालयको प्राविधिक सहयोग एवम् सरूमारानी गाउँपालिकाको आर्थिक सहयोगमा तिनकुने दह टोल विकास संस्था प्युठानले उक्त कार्यक्रम आयोजना गरेको हो ।कार्यक्रममा जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्‍वर थापाले घरेलु हिंसा, बालविवाह, बहुविवाह न्यूनीकरण गर्न अपनाउनु पर्ने उपायहरूबारे उल्लेख गर्दै यसका नकारात्मक पक्ष र कानूनी व्यवस्थाका बारेमा जानकारी दिनुभएको थियो ।सो अवसरमा सरूमारानी गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत देविराम पाठकले हरेक अपराधको श्रृङ्‍खला सानो कुराबाट शुरू भई बिकाराल रूप लिने हुँदा साना-साना कुरामा ध्यान पुर्‍याउन सकेमा अपराध क्रमश: घटदै जाने बताउनुभयो ।श्रमरानी माध्यामिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक राम प्रसाद घिमिरेको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा जनप्रतिनिधि, शिक्षक, विद्यार्थीहरू एवम् अभिभावकहरूको उपस्थिति रहेको थियो । 

प्रारम्भिक बाल विकासका शिक्षकहरूको लागि क्षमता अभिवृद्धि तालिम सम्पन्न
२०८१-०२-१०

प्युठान, ऐरावती गाउँपालिका-२ बरौलास्थित सोही गाउँपालिकाको सभाहलमा संचालित ३ दिने प्रारम्भिक बाल विकासका शिक्षकहरूको लागि क्षमता अभिवृद्धि तालिम बुधबार सम्पन्न भएको छ ।समुदाय-प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानको सहकार्य तथा नेपाल जेसुईट सामाजिक संस्था ललितपुरको प्राविधिक सहयोगमा ऐरावती गाउँपालिकाले उक्त तालिम संचालन गरेको हो ।कार्यक्रममा जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्‍वर थापाले तालिम मार्फत शिक्षकहरूको क्षमता अभिवृद्धिमा थप मद्दत पुगेको चर्चा गर्नुभयो । सो अवसरमा शिक्षा शाखा सहायक तुल बहादुर थापा, शिक्षिका माया आचार्य र प्रशिक्षक कमल श्रेष्ठले तालिम सम्बन्धी आ-आफ्नो मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको थियो ।ऐरावती गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत हिमलाल बिश्‍वकर्माको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघ प्युठान जिल्ला कार्य समितिका सदस्य बिमल पौडेल, एनजेएसआइका प्रतिनिधि, प्रशिक्षक, शिक्षक/शिक्षिकाहरूको उपस्थिति रहेको थियो ।

लागूऔषध दुर्व्यसन सम्बन्धी सचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-०७

प्युठान, मल्लरानी गाउँपालिका-४ खलङ्गास्थित उद्योग वाणिज्य संघको सभाहलमा लागूऔषध दुर्व्यसन र यसले पार्ने नकारात्मक प्रभावका बारेमा सचेतनामूलक कार्यक्रम आइतबार सम्पन्न भएको छ । समुदाय-प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानको सहकार्य तथा जिल्ला प्रशासन कार्यालय प्युठानको समन्वयमा उद्योग वाणिज्य संघ प्युठानले उक्त कार्यक्रम आयोजना गरेको हो । सो अवसरमा प्युठान जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायण प्रसाद अर्यालले लागूऔषधबाट हुने नकारात्मक असरहरूको बारेमा जानकारी दिँदै लागूऔषध दुर्व्यसनीबाट व्यक्तिगत जीवन मात्रै नभई पारिवारिक, आर्थिक तथा सामाजिक जीवनमा समेत ठुलो असर पर्ने बताउनुभयो । कार्यक्रमका प्रशिक्षक वसन्त पुन, सुन्दर गौतम र जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रहरी सहायक निरीक्षक आकाश खड्काले लागूऔषध सम्बन्धी परिचय र यसले पार्ने नकारात्मक प्रभाव तथा कानूनी सजाय सम्बन्धी व्यवस्थाका बारेमा प्रस्तुतीकरण गर्नुभएको थियो ।  उद्योग वाणिज्य संघ प्युठानका अध्यक्ष पशुपतिनारायण नकर्मिको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा सामाजिक अभियन्ता, सञ्चारकर्मी, महेन्द्र माध्यामिक विद्यालयका शिक्षक तथा विद्यार्थीहरूको सहभागिता रहेको थियो । 

लागूऔषध दुर्व्यसन, लैंगिक हिंसा र बाल विवाह नियन्त्रण सम्बन्धी सचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-०६

प्युठान,  नेपाल प्रहरी श्रीमती संघकी अध्यक्ष लक्ष्मी कुँवरको प्रमुख आतिथ्यता लागूऔषध दुर्व्यसन, लैंगिक हिंसा र बाल विबाह नियन्त्रण" सम्बन्धी सचेतनामूलक कार्यक्रम प्युठान नगरपालिका-९ मरन्ठाना मजुवास्थित बाल विद्या माविमा शनिबार सम्पन्न भएको   छ । प्युठान नगरपालिकाको आयोजना र जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्यूठानको समन्वय तथा नेपाल प्रहरी श्रीमती संघ लुम्बिनी प्रदेशको सहकार्यमा उक्त सचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो । कार्यक्रममा संघकी अध्यक्ष कुँवरले लागूऔषध, लैंगिक हिंसा र बालविवाह जस्ता चुनौतीको सामना गर्न सबै सचेत हुन जरूरी रहेको बताउँदै प्रहरीद्वारा संचालित हुने यस्ता किसिमका सचेतनामूलक कार्यक्रमले समाजमा चेतनाको अभिबृद्धि गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । सो अवसरमा लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी नायव महानिरीक्षक कुवेर कडायतले समाजमा शान्ति शुरक्षा स्थापना गर्न समाज र प्रहरीको हातेमालो हुन जरुरी रहेको बताउँदै अपराध न्यूनीकरण तथा रोकथाम गर्न स्थानीय स्तरबाटै जागरूक हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो । प्युठान जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायण प्रसाद अर्यालले सबै किसिमका हिंसा र अपराधको बारेमा सबै जागरूक हुनुका साथै कुनै पनि अपराधिक घटना भएको देखेमा सम्बन्धित निकायमा तत्कालै उजुरी दिनुपर्नेमा जोड दिनुभयो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्‍वर थापाले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको उक्त कार्यक्रममा प्युठान नगरपालिकाका उपप्रमुख देबेन्द्र वर्मा, नेपाल पत्रकार महासंघका केन्द्रीय सदस्य शुशिल पोख्रेल, सोही नगरपालिका-९ का वडाध्यक्ष विकास केसीले आ-आफ्नो मन्तव्य राख्नुभएको थियो । प्युठान नगरपालिकाका प्रमुख बिष्णु बहादुर योगीको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त ‍कार्यक्रममा गन्दर्भ समाज नेपाल प्युठानका साँस्कृतिक टोलिद्वारा सचेतनामूलक गीतसमेत प्रस्तुत गरिएको थियो ।